Asgari Ücret Zammı Sonrası Özel Sektörde Kimin Maaşı Ne Kadar Yükselecek?

Merkez Bankası'nın önceki dönem analizlerine dayanan hesaplamalara göre, asgari ücrete yapılan yüzde 27'lik zammın, özel sektördeki ortalama ücretlere yaklaşık yüzde 25 oranında yansıması bekleniyor. Bu, geçen yılki uygulamanın da gösterdiği gibi, asgari ücret artışlarının genel ücret seviyelerini belirleyen güçlü bir referans noktası olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Merkez Bankası'nın Ücret Formülü ve Geçen Yılın Sonuçları

Merkez Bankası'nın 2023 yılında yaptığı bir araştırma, asgari ücret ile diğer ücretler arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştu. Analize göre, asgari ücretteki 1 puanlık artış, ortalama ücretlerde yaklaşık 0.93 puanlık bir artışa karşılık geliyor. Bu formülden hareketle, yüzde 27'lik zam, ortalama yüzde 25'lik bir ücret artışına işaret ediyor. Geçen yılki deneyim de bu ilişkiyi destekler nitelikte. 2025 yılında yüzde 30 artan asgari ücretin ardından, özel sektördeki ortalama ücretler yıl sonunda yüzde 29,6'ya varan oranlarla artış gösterdi. Bu da modelin gerçek hayattaki yansımalarını doğruluyor.

Hangi Sektörler ve Çalışanlar Daha Fazla Etkilenecek?

Asgari ücret artışından etkilenme düzeyi sektörden sektöre büyük farklılık gösteriyor. Asgari ücret ve altında çalışanların oranına bakıldığında, inşaat sektörü yüzde 71,4 ile açık ara lider konumda. Onu, yüzde 50,4 ile sanayi sektörü takip ediyor. Özellikle konaklama ve yiyecek hizmetleri sektöründe bu oran yüzde 73'e kadar çıkıyor. Bu sektörlerde, asgari ücret artışının hem işveren maliyetleri üzerinde daha büyük bir baskı oluşturacağı, hem de ücret artışlarının daha geniş bir çalışan kitlesine yansıyacağı değerlendiriliyor.

İşveren Maliyetleri ve Enflasyona Olası Etkiler

Artış, sadece çalışanların net ücretini değil, işverenlerin toplam işgücü maliyetini de önemli ölçüde yukarı çekiyor. Prim teşviklerindeki değişikliklerle birlikte, birçok sektörde işverenin sigorta primi yükü 3 puan artacak. Bu maliyet artışının, fiyatlara yansıma ihtimali de enflasyon endişelerini beraberinde getiriyor. Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp, ampirik çalışmalara dayanarak, yüzde 27'lik asgari ücret zammının enflasyonu yaklaşık 5.5 puan artırabileceğini ifade ediyor. Merkez Bankası'nın tahminleri ise bir yıllık dönemdeki etkinin yüzde 2.16 ile 3.24 arasında olabileceği yönünde.