Bu 8 Nedenden Biri Sizde Varsa EYT'ye Rağmen Emekli Olamayabilirsiniz

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte binlerce kişi emeklilik hakkı kazandı. Ancak sistemin karmaşık yapısı, bilgi eksikliği ve çeşitli teknik nedenler, hak sahibi birçok kişinin emekli olmasını engelliyor. E-Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, bu durumun en yaygın sebeplerini sekiz maddede özetledi.

Bağ-Kur ve SSK Arasında Kalan Mağdurlar

En başta gelen sorunlardan biri, işten ayrılma kaygısı. Sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamlamış olan birçok kişi, çalıştığı işyerinin emekli personel çalıştırmaması nedeniyle başvuru yapamıyor. Ayrıca emekli aylığının mevcut maaşın altında kalması, kişileri ekonomik açıdan emekliliği ertelemeye zorluyor.

İkinci büyük sorun, son 2520 gün kuralından kaynaklanıyor. İşe giriş SSK statüsünden olsa bile, son yılların primleri Bağ-Kur'dan yattığı için emeklilik değerlendirmesi Bağ-Kur statüsünden yapılıyor. Bu durumda kadınlar için 7200, erkekler için 9000 gün şartı nedeniyle prim gününü tamamlayamayanlar emekli olamıyor. Benzer şekilde, 1261 gün şartını tamamlama zorunluluğu bulunanlar da tekrar sigortalı çalışarak günlerini tamamlama mücadelesi veriyor.

Yurt dışı borçlanmasıyla prim günlerini tamamlayan ve emekli olmaya hak kazanan birçok kişi de ciddi bir sorunla karşı karşıya. Bu kişiler hâlen yurt dışında çalıştığı veya işsizlik ya da sosyal yardım aldığı için Türkiye'den emekli aylığı alamıyor. Resmî olarak EYT kapsamında emekliliği hak etmiş olsalar da, fiilen aylık bağlanamadığından emekli statüsüne geçemiyorlar.

Askerlik, doğum veya yurt dışı borçlanması yaparak eksik günlerini tamamlamak isteyen kişilerin karşılaştığı yüksek borçlanma maliyetleri de ayrı bir engel. Birçok kişi bu imkândan yararlanamadığı için emeklilik hakkını kullanamıyor.

2019 Genelgesi ve Diğer Teknik Engeller

2019 yılında çıkarılan bir genelge nedeniyle şirket ortağı olup SSK'dan emekli olmak isteyen kişilerin 4A statüsündeki günleri iptal edilerek 4B'ye aktarılıyor. Bu durumda prim gün sayısı düşüyor ve Bağ-Kur'dan daha yüksek prim şartı nedeniyle kişi emekli olamıyor.

18 yaş altı sigortalılık sorunu da önemli bir mağduriyet kaynağı. Anne veya babaya ait işletmede 18 yaşından önce sigortalı gösterilenlerin bu süreleri SGK tarafından hizmetten sayılmadığı için dava açmadan emeklilik hakkı kazanamıyorlar.

Son olarak, yanlış statü ve bilgi eksikliği yüzünden EYT kapsamında olduğu halde hangi statüden emekli olacağını bilmeyen, nasıl borçlanma yapacağını öğrenemeyen yüzbinlerce kişi süreci başlatamadığı için emeklilik hakkını kullanamıyor.