Emeklilikte Adalet Reformu! 9000 Gün Emek Verenler İçin Müjde
Mevcut uygulamada, 3600 gün primle emekli olanlarla 9000 gün asgari ücretten prim ödeyerek emekli olan esnafa kök maaş sistemi nedeniyle aynı tutarda aylık bağlanıyor. "Ömür boyu didinen ile az primle emekli olan nasıl aynı maaşı alabilir?" sorusu, sistemin en büyük açmazını gözler önüne seriyor. Erken emeklilik dalgası prim gelirlerini eritirken, merkezi bütçeye de ağır yükler getiriyor.
Ancak Cumhurbaşkanlığı 2026 Yıllık Programı'nda yer alan hedefler, bu tablonun değişeceğine işaret ediyor. Konu ile alakalı Uzman isim İsa Karakaş köşesinde şu bilgileri verdi…
Sistem Neden Tıkandı?
SGK istatistikleri alarm veriyor. Özellikle 2024 yılında yaşanan emeklilik furyası, sistemin ne kadar çarpık işlediğini ortaya koydu. 2024'te emekli olanlar, 2025'te emekli olacaklara göre yüzde 30'a varan bir avantaj elde ettiler. Bu durum, binlerce çalışanın hayatının en verimli döneminde sistemi terk etmesine neden oldu. Kamu işçileri başta olmak üzere pek çok çalışan, istemeyerek de olsa erken emekli olmayı tercih etti.
Mevcut formül oldukça basit görünüyor: Ortalama kazanç çarpı aylık bağlama oranı (ABO). Ancak 1999 ve 2008 reformlarından bu yana ABO'lar sürekli kısılıyor. Üç dönemli hesaplamada düşük kazançlar üzerinden çalışmak, emekli maaşının erimesi anlamına geliyor. Bu nedenle başta EYT'liler olmak üzere emekliliği gelen sigortalılar, sistemden hızla çıkış yapıyor. Bu durum hem SGK'nın hem de çalışanların aleyhine sonuçlar doğuruyor. Kurum her ay alacağı primden mahrum kalırken, aynı zamanda emeklilik maaşı ödemek zorunda kalıyor.
Yeni Dönemde Neler Değişecek?
2026 programı kapsamında iki önemli değişiklik gündemde. İlki, kısmi emeklilik ve tam emeklilik için ayrı taban maaşların belirlenmesi. Bu sayede erken ayrılanlara düşük, uzun süre kalanlara yüksek maaş ödenecek. İkinci değişiklik ise kıdem bazlı bonus sistemi. Yirmi-yirmibeş yıldan sonra her ekstra yıl için ABO'da ilave artış sağlanacak. "Biraz daha dayanayım" diyen çalışan sayısı artacak.
Aktif-pasif oranı 2022'de 2.00 iken, EYT düzenlemesiyle 2023'te 1.66'ya, 2024'te ise 1.61'e geriledi. Yeni reform bu oranı düzeltmeyi hedefliyor. Çalışanların "maaşım azalır mı?" korkusu ortadan kalkacak. Erken çıkışlar durursa SGK sistemi sürdürülebilir hale gelecek.