İsa Karakaş’tan Kritik Uyarı: “Bir Gün Fark, Yedi Yıl Geç Emeklilik”

Türkiye'de emeklilik sistemi köklü bir değişim geçirirken, milyonlarca çalışan bu gerçeğin farkında bile değil. Karakaş'a göre, özellikle 2008 yılı Ekim ayı ve sonrasında işe başlayanlar için emeklilik kuralları tamamen değişti ve plansız hareket edenler 65 yaşını bekleyecek.

Kulaktan Dolma Bilgiler Felaket Getiriyor

Çalışanlar arasında hâlâ "kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli oluyor" şeklinde yerleşmiş bilgiler dolaşıyor. Yine "son 1260 gün SSK'ya geçer, daha az primle avantajlı emekli olurum" ya da "emekli maaşımı alıp tekrar çalışırım" gibi söylemler sıkça duyuluyor. Ancak Karakaş, bu bilgilerin artık herkes için geçerli olmadığını vurguluyor. SGK Başmüfettişliği'nde çeyrek asrı aşkın kariyeriyle emeklilik sisteminin inceliklerini bilen Karakaş, "Emeklilikle ilgili çalışmış çok sayıda araştırma ve kitap yazmış bir başuzman olarak söylüyorum: Erken planlama, hayatınızın en büyük sigortası" diyor. Uzman, işçi, memur, esnaf fark etmeksizin bugün veya yarın işe başlayanların ya da 2008 Ekim sonrası işe girmişlerin emeklilikte hayal kırıklığı yaşayabileceğini belirtiyor.

EYT Örneği Gözler Önünde

Plansız hareketin en somut örneği olarak EYT düzenlemesini gösteren Karakaş, sadece "1 gün" geç sigortalı olmaktan dolayı milyonlarca vatandaşın 17-24 yıla varan sürelerle daha geç emekli olduğunu hatırlatıyor. "Anne-babalar, çocuklarınıza bırakacağınız en değerli miras sağlam bir emeklilik haritası" diyen uzman, emeklilik yolundaki en büyük tuzağın karmaşık kurallar ve yanlış bilgiler olduğunu vurguluyor. SGK'nın emeklilik mevzuatının zaten labirent gibi olduğunu, bir de kulaktan dolma tavsiyelerin eklendiğinde neticenin felaket olacağını ifade ediyor. Karakaş, emeklilik ve sosyal güvenlikle ilgili gerçek bilgilerin mutlaka SGK'dan, SGK'nın yayın ve açıklamalarından ya da SGK deneyimi olan personelinden alınarak planlamanın yapılmasını tavsiye ediyor.

Emeklilikte 4 Kritik Anahtar ve 65 Yaş Gerçeği

Karakaş, emeklilikte 4 temel kuralın büyük önem taşıdığını belirtiyor: Yaş sınırı (en kritik olanı), prim gün sayısı (ne kadar çok o kadar iyi), sigortalılık süresi (ne zamandan beri ödüyorsun) ve prime esas kazançlar (ne kadar yüksek olursa emeklilikte o kadar avantajlı). "Emeklilikte asıl sihir ilk iş giriş tarihinizde" diyen uzman, somut bir örnek veriyor: 29 Mart 1984'te tek gün SSK primi ödeyen bir kadın, yaş şartı olmadan 5.000 günle emekli olabilir. Erken emeklilikte en belirleyici unsurun ilk sigortalı olarak işe başlama tarihi ve çalışmaların ne kadar eski tarihli olduğu noktasında toplandığını vurguluyor.

Şu an 50'lerinde olup "yakında emekliyim" diye kendini rahatlatanlara da uyarıda bulunan Karakaş, "Uyanın! Çocuklarınız için artık kızların 58, erkeklerin 60 yaşında emekli olmalarının imkânı tarih oluyor. Emeklilik yaşı artık kademeli bir tırmanışla 65'e fırlıyor" diyor. Ancak 30 Nisan 2008 öncesi tek gün bile sigortası olanların panik yapmaması gerektiğini, ayrıca bu tarihten sonra işe girmiş olsa bile prim gün sayısını 2036 yılından önce tamamlayanların da yaşının artmayacağını belirtiyor.