SGK'dan Alınacak Tek Belgeyle Kıdem Tazminatı Hakkı Nasıl Elde Edilir?
Yasal mevzuatta yer alan belirli prim ödeme ve sigortalılık süresi koşullarını yerine getiren işçiler, işyerlerinden kendi istekleriyle ayrılsalar dahi toplu ödemelerini alarak ayrılış gerçekleştirebiliyor. Bu imkandan yararlanabilmek için öncelikli kriter, ilk sigorta başlangıç tarihine göre belirlenen asgari limitlerin tamamlanmış olmasıdır.
İlk Giriş Tarihine Göre Değişen Prim Şartları
Kıdem tazminatına yaş dışındaki kriterlerle hak kazanabilmek için belirlenen kurallar, sigortalılık başlangıç dönemlerine göre farklılık gösteriyor. 8 Eylül 1999 tarihinden önce ilk sigorta girişi yapılmış olan kişiler, 15 yıllık hizmet süresi ve 3600 prim gününü doldurduklarında bu haktan faydalanabiliyorlar.
Ayrıca bu gruptakiler EYT kapsamında emekli olduklarında da tazminat alabiliyor. Başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olanlar için ise iki alternatif sunuluyor; ya 25 yıl sigortalılık süresiyle birlikte 4500 prim günü ya da süreye bakılmaksızın doğrudan 7000 prim gününün tamamlanması gerekiyor. 30 Nisan 2008 sonrasında işe giren yeni dönem çalışanlarında ise 25 yıl şartı aranmazken, işe giriş yılına göre kademeli olarak 4500 ile 5400 gün arasında değişen prim şartı aranıyor.
İstisnai Durumlar ve Haklı Fesih Nedenleri
Çalışanın tazminat talep edebilmesi için öncelikle aynı işyerinde kesintisiz en az bir sene çalışmış olması temel koşul olarak öne çıkıyor. Sözleşmenin işveren tarafından haklı bir neden gösterilmeden feshedilmesi veya emeklilik dışında kanun, çalışanlara bazı özel durumlarda da sözleşmeyi feshedip tazminat hakkı tanıyor.
Kadın çalışanların evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılması, erkek çalışanların ise zorunlu askerlik görevi nedeniyle işi bırakması bu istisnaların başında geliyor. Bununla birlikte, ücretlerin eksik ödenmesi veya hiç yatırılmaması durumunda da çalışan, haklı fesih hakkını kullanarak kıdem tazminatını alabiliyor.
SGK Yazısı ve Noter İhbarnamesiyle Başvuru Süreci
Söz konusu yasal haktan faydalanarak işten ayrılmak isteyen kişilerin resmi bir süreci eksiksiz takip etmesi büyük önem taşıyor. Hak sahiplerinin ilk olarak Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurarak yaş dışındaki emeklilik şartlarını sağladıklarını gösteren resmi bir belge temin etmesi şart koşuluyor. Alınan bu resmi yazının işverene sunulmasının ardından, çalışanın iş sözleşmesini bu gerekçeyle sonlandırdığını yazılı olarak bildirmesi gerekiyor.