SGK'dan Emekliliğe Giden Yolda Kritik Fırsat: Eksik Primler Artık Tamamlanabiliyor
Askerlik, doğum, yurt dışı çalışma ve ücretsiz izin gibi nedenlerle sigorta primi ödenemeyen dönemler, belirlenen koşullar çerçevesinde borçlanarak emeklilik sürecine dahil edilebiliyor. Bu sayede hem eksik günler kapatılabiliyor hem de emeklilik tarihi öne çekilebiliyor.Özellikle EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinden yararlanamayan ve 1999-2008 yılları arasında prim eksiği bulunan sigortalılar için bu imkanlar hayati önem taşıyor.
Kadınlara ve Erkeklere Özel Borçlanma Avantajları
Çalışma hayatı boyunca eksik primi bulunan veya belirli dönemlerde sigorta ödemesi yapılmayan vatandaşlar, devletin sunduğu borçlanma ve ihya mekanizmaları sayesinde emeklilik planlarını yeniden şekillendirebiliyor. Kadın sigortalılar doğum sonrası geçen süreleri, erkekler ise askerlik dönemlerini borçlanarak emekliliğe giden yolu hızlandırabiliyor.
Kadın sigortalılar için doğum borçlanması önemli bir avantaj sunuyor. Kanuna göre, üç çocuğa kadar her biri için 2 yıllık süre borçlanılabiliyor. Bu da toplamda 6 yıl, yani 2.160 güne kadar prim kazanma hakkı anlamına geliyor. Borçlanma hakkından yararlanabilmek için çocuğun sigortalılık başladıktan sonra doğmuş olması şart. Ancak staj sonrası doğum yapan kadınlar da bu haktan faydalanabiliyor. Hatta staj süresi sigorta başlangıcı olarak kabul edilerek emeklilik tarihi öne çekilebiliyor.
Dikkat çeken bir diğer uygulama ise evlat edinme. 2 yaşından küçük çocukları evlat edinen kadınlar da doğum borçlanması hakkından yararlanabiliyor. Hem evlat edinen hem de biyolojik anne olan kadınların bu imkandan faydalanabilmesi mümkün.
Erkek sigortalılar açısından ise askerlik süresi borçlanması, emeklilik yaşını geriye çekmenin en etkili yollarından biri. Özellikle sigorta girişinden önce yapılan askerlik hizmetleri borçlanıldığında, sigorta başlangıç tarihi geriye alınarak daha erken emeklilik mümkün hale geliyor. Erkekler en fazla 540 güne kadar askerlik borçlanması yapabiliyor.
Yurt Dışı Çalışma ve Diğer Borçlanılabilir Süreler
Yurt dışında yaşayan veya çalışan Türk vatandaşları da belirli şartları sağlamaları halinde bu süreleri Türkiye'deki emeklilik sistemine dahil edebiliyor. Kadınlar için 18 yaşından sonra yurt dışında çalışmasalar bile geçen süreler borçlanma kapsamına giriyor.
Memurların ücretsiz izin süreleri, doktora ve tıpta uzmanlık eğitim dönemleri de borçlanılabilecek süreler arasında. Bunların yanı sıra avukatlık stajı (1 yıl), hekimlerin fahri asistanlık dönemleri, kısmi süreli çalışmalarda eksik kalan prim günleri, yurt dışında geçen öğrenim süreleri, usta ve uzman öğreticilikte geçirilen süreler de borçlanabiliyor.
Ayrıca polis ve asker adaylarının eğitim dönemleri, seçim dönemlerinde görevden ayrılanların açıkta kaldığı süreler ile grev ve lokavt nedeniyle çalışılamayan günler de borçlanma kapsamında yer alıyor.
Bağ-Kur'lular için ise özel bir imkan olan "ihya" yöntemi bulunuyor. Prim borcu nedeniyle geçmişte silinen hizmet süreleri, ihya işlemiyle geri alınabiliyor. Ancak borçlanmadan farklı olarak ihya işlemlerinde tüm süre için ödeme yapmak zorunlu.
2025 yılı itibarıyla borçlanma ve ihya maliyetleri asgari ücretle birlikte güncelleniyor. Doğum ve askerlik borçlanmalarında aylık tutar 8.321,76 TL, yurt dışı borçlanmasında 11.702,48 TL, ihya işleminde ise 8.971 TL olarak belirlendi.