12. Yargı Paketi Gündemde Miras, İcra ve Duruşmalarda Hangi Değişiklikler Olacak?

Teklifte özellikle icra süreçleri, miras kalan taşınmazların satışı, noterlik evraklarının dijital ortamda iletilmesi, idari yargıda tek hâkimle görülecek davaların kapsamı ve üst mahkeme denetimine ilişkin başlıklar öne çıkıyor.

İcra ve Miras Satışlarında Yeni Düzenleme

Paketin dikkat çeken başlıklarından biri, vatandaşların alacaklarını daha hızlı tahsil edebilmesine yönelik düzenleme oldu. Buna göre idareye tanınan süre içinde ödeme yapılmaması halinde cebri icra yoluna başvurulabilmesi mümkün olmaya devam edecek.

Ortaklığın giderilmesi ve miras kalan taşınmazların satışı konusunda da yeni bir model öngörülüyor. Miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda ilk açık artırmanın yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılması planlanıyor. Böylece aile yadigârı niteliğindeki malların öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkân sağlanacak.

Noterlik İşlemlerinde Dijital Kolaylık

Yargı paketinde bürokrasiyi azaltmaya yönelik düzenlemeler de yer alıyor. Noterlik evrak ve defterlerinin mahkemeler ya da başsavcılıklar tarafından istenmesi halinde, belgelerin elektronik ortamda taranarak güvenli elektronik imzayla iletilmesinin önü açılacak.

Bu işlemlerden vergi, harç veya değerli kâğıt bedeli alınmaması da teklifin önemli ayrıntıları arasında bulunuyor. Böylece hem tarafların mali yükünün azaltılması hem de yargısal işlemlerin daha kısa sürede tamamlanacak.

Mahkemelerde İş Yükü Azaltılacak

İdari yargıda dosyaların mahkemeler arasında gidip gelmesi nedeniyle yaşanan zaman kaybının önüne geçilmesi için de yeni hükümler getiriliyor. Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemesi kararının sonucu hukuka uygunsa yalnızca gerekçe hatası nedeniyle kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı sonuçlandırabilecek.

İdare mahkemelerinde tek hâkimle çözümlenecek davaların kapsamı da genişletilecek. 2026 yılı için belirlenen parasal sınır dahilindeki bazı iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıkların daha hızlı karara bağlanması hedefleniyor.

Adli Tıp Kurumu’na ilişkin düzenlemelerle de kurumun bilimsel ve idari kapasitesinin güçlendirilmesi planlanıyor. Ayrıca yalnızca teknik ve özel uzmanlık gerektiren konularda bilirkişiye başvurulması, hukuki bilgiyle çözülebilecek konuların bilirkişiye gönderilmemesi amaçlanıyor.

Duruşma Süreleri ve Temyizde Yeni Adımlar

Teklifte, yazılı yargılama usulüne tabi davalarda duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 ayı geçmemesi öngörülüyor. Ses ve görüntü nakliyle duruşmalara katılımın kapsamı genişletilirken, ön inceleme duruşmalarının da bu yöntemle yapılabilmesinin önü açılıyor.

Belirsiz alacak davasının kaldırılması da paketteki önemli başlıklar arasında yer alıyor. Bunun yerine kısmi dava açan kişilere, tahkikatın sonuna kadar alacağın kalan kısmını talep etme hakkı tanınması planlanıyor. Ayrıca istinaf mahkemelerinin ilk kez esas hakkında hüküm kurduğu bazı kararlarda temyiz yolunun açık hale getirilmesiyle, üst mahkeme denetiminin güçlendirilmesi amaçlanıyor.