SGK'dan Ölüm Aylığı Formülü Kimler Maaş Alabilir, Kimler Alamaz?

SSK (4/a) kapsamında çalışan sigortalılar için ölüm aylığı bağlanabilmesi adına en az 5 yıllık sigortalılık süresi ve 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması gerekiyor. Bağ-Kur (4/b) ile Emekli Sandığı (4/c) kapsamında sigortalı olanlarda ise en az 1.800 gün prim şartı aranıyor. Bununla birlikte, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu yaşamını yitiren sigortalıların hak sahipleri için prim günü şartı uygulanmıyor.

Eksik Prim Tamamlanabiliyor, Aylık Oranları Değişiyor

Bağ-Kur ve Emekli Sandığı sigortalılarının hak sahipleri, eksik prim günlerini askerlik veya doğum gibi hizmet borçlanmalarıyla tamamlama imkanına sahip olabiliyor. Bağ-Kur kapsamında daha önce dondurulan hizmet süreleri de ihya edilerek yeniden değerlendirmeye alınabiliyor. Ancak ihya işlemlerinde dondurulan sürenin tamamının ödenmesi gerekiyor. SSK sigortalılarının hak sahipleri ise eksik prim günlerini borçlanma yoluyla tamamlama hakkından yararlanamıyor.

Ölüm aylığında bağlanacak oran da aile yapısına göre değişiklik gösteriyor. Vefat eden sigortalının eşine genel olarak emekli aylığının yüzde 50'si oranında dul aylığı bağlanıyor. Eğer eşin aylık alan çocuğu bulunmuyor ve kendisi çalışmıyor ya da kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almıyorsa bu oran yüzde 75'e kadar çıkabiliyor. Çocuklara ise genel olarak yüzde 25 oranında yetim aylığı ödeniyor. Kız çocukları evlenmedikleri ve sigortalı bir işte çalışmadıkları sürece yaş şartı aranmaksızın aylık alabiliyor. Erkek çocuklar ise eğitim durumlarına göre 18, 20 veya 25 yaşına kadar bu haktan yararlanabiliyor.

Ölüm Aylığı Bağlanamazsa Primler Geri Alınabiliyor

Sigortalının gerekli prim günü ve sigortalılık süresini tamamlayamadan hayatını kaybetmesi halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamıyor. Ancak bu durum tüm hakların kaybedildiği anlamına gelmiyor. SGK, gerekli şartların oluşmaması halinde sigortalı adına ödenmiş primlerin toplu olarak hak sahiplerine iade edilmesine imkan tanıyor.

Örneğin, SSK kapsamında çalışan bir kişinin vefatı sırasında yalnızca 880 prim günü bulunuyorsa ölüm aylığı bağlanamıyor. Buna karşın, bu süreye ait ödenmiş primler için hak sahipleri SGK'ya başvurarak toplu ödeme talebinde bulunabiliyor. Uzmanlar, hak kaybı yaşanmaması adına ölüm aylığı başvurusu öncesinde prim günlerinin ve sigortalılık bilgilerinin ayrıntılı şekilde kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor.