Bir Elini 60 Yıl Boyunca Çıtlattı Deneyin Sonucu Şaşırttı Parmak Çıtlatmak Zararlı mı?
Parmak çıtlatma hareketinin ilerleyen yaşlarda eklem kireçlenmesine ve artrite yol açtığı iddiası ise uzun yıllardır tartışılıyor. Bilimsel araştırmalar, parmaklardan gelen sesin sanıldığı gibi kemiklerin birbirine sürtünmesinden kaynaklanmadığını gösteriyor.
Eklemlerin hareketini kolaylaştıran sinovyal sıvının içinde çözünmüş gazlar bulunuyor. Parmak çekildiğinde veya eklem yüzeyleri birbirinden uzaklaştırıldığında basınç değişiyor ve sıvı içinde gaz boşlukları oluşuyor. Duyulan çıtlama sesinin de bu ani basınç değişikliği ve kabarcık oluşumuyla bağlantılı olduğu belirtiliyor.
Aynı Parmak Neden Hemen Yeniden Çıtlamıyor?
Bir parmak çıtlatıldıktan sonra aynı sesin kısa süre içinde tekrar çıkarılamamasının nedeni, eklem sıvısındaki gazların yeniden çözünmesi için zamana ihtiyaç duyulması. Bu sürenin yaklaşık 20 dakika olabildiği ifade ediliyor. Gaz dengesi yeniden oluştuğunda eklem tekrar çıtlatılabiliyor.
Parmak çıtlatmanın artrite neden olup olmadığını araştıran doktor Donald Unger, yaklaşık 60 yıl boyunca yalnızca bir elindeki parmakları düzenli olarak çıtlattı. Deney sonunda iki eli arasında artrit bakımından belirgin bir fark tespit edilmedi. Bu sıra dışı çalışma tek başına kesin kanıt sayılmasa da yaygın inanışı sorgulatan örneklerden biri oldu.
Kireçlenme Kanıtlanmadı Ancak Zorlamaya Dikkat
Mevcut araştırmalar, parmak çıtlatmanın doğrudan kireçlenmeye yol açtığını kesin biçimde göstermiyor. Bununla birlikte eklemleri sert şekilde çekmek, ağrıya rağmen hareketi sürdürmek veya işlemi aşırı sık tekrarlamak çevredeki bağlara ve yumuşak dokulara zarar verebilir.
Çıtlama sırasında ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı veya güç kaybı yaşanması hâlinde alışkanlığın sürdürülmemesi ve sağlık uzmanına başvurulması öneriliyor.