Türkiye’de Görülen Vakalar Korkuttu! Deli Dana Hastalığının Belirtileri Neler?

Beyin dokusunda ciddi dejenerasyona neden olan ve maalesef ölümle sonuçlanan bu nadir rahatsızlık, tıp dünyasında en gizemli ve tehlikeli hastalıklar arasında yer alıyor. İlk olarak 1990'lı yıllarda Birleşik Krallık'ta sığırlarda tespit edilen hastalık, daha sonra insanlara da bulaşabildiği anlaşıldı ve Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (CJH) adıyla tanımlandı.

Deli Dana Hastalığının Dört Farklı Türü Var

Creutzfeldt-Jakob Hastalığı, ortaya çıkış nedenlerine göre dört ana kategoriye ayrılıyor. Sporadik form, hastaların yaklaşık yüzde 85'ini oluşturuyor ve herhangi bir belirgin dış neden olmaksızın, vücuttaki prion proteinlerinin kendiliğinden mutasyona uğramasıyla gelişiyor. Genetik form ise hastaların yaklaşık yüzde 15'inde görülüyor ve ailede CJD öyküsü bulunan kişilerde ortaya çıkıyor.

İyatrojenik form, kontamine tıbbi aletlerle yapılan beyin ameliyatları, kornea veya deri nakli gibi cerrahi işlemler sonrasında bulaşan tür olarak tanımlanıyor. Anormal prion proteinlerinin standart sterilizasyon yöntemleriyle yok edilemediği bilindiği için bu durum sağlık camiasında büyük endişe yaratıyor. Varyant form ise enfekte olmuş sığır eti tüketen insanlarda görülen ve halk dilinde en çok bilinen deli dana hastalığı türü.

40 Yıla Varan Kuluçka Süresi Sonrası Hızlı İlerleyen Belirtiler

CJD'nin en şaşırtıcı özelliklerinden biri, kuluçka süresinin 35-40 yılı bulabilmesi. Ancak belirtiler ortaya çıktığı andan itibaren hastalık inanılmaz hızlı ilerliyor ve genellikle birkaç ay içinde hastanın durumu ciddi şekilde kötüleşiyor. Erken dönem semptomları sıklıkla Alzheimer veya demans gibi diğer beyin rahatsızlıklarıyla karıştırılabiliyor.

Hastalığın ilk belirtileri arasında kişilik değişiklikleri ve davranış bozuklukları, hafıza kaybı ve düşünce yeteneğinde belirgin bozulma, kronik uykusuzluk, bulanık görme veya kısmi körlük, koordinasyon eksikliği ve yürümede zorluk yer alıyor. İlerleyen aşamalarda konuşma ve yutkunma güçlüğü, ani ve kontrolsüz kas hareketleri (miyoklonus) gibi daha ciddi semptomlar ortaya çıkıyor.

Bulaşma Yolları ve Korunma Önlemleri

Deli dana hastalığının öksürme, hapşırma, dokunma veya cinsel temas yoluyla bulaşmadığı kesin olarak kanıtlanmış durumda. Günümüzde oldukça nadir görülen bu hastalığın ana risk faktörleri arasında bilinmeyen nedenlerle gelişen sporadik form, ailesel geçmiş gösteren genetik faktör, enfekte sığır eti tüketimi ve bulaşmış cerrahi aletlerle yapılan tıbbi prosedürler yer alıyor.