Araç Muayenesinde Yeni Kriterler Bunlar Tek Tek Kontrol Edilecek Noktalar

2026 yılı itibarıyla uygulanmaya devam eden teknik kontrol kriterlerine ek olarak elektronik güvenlik sistemleri ve elektrikli araçlara yönelik denetimler genişletilirken, 2027 yılında başlayacak yeni işletme modeliyle birlikte araç muayene hizmetlerinde kapsamlı bir dönüşüm yaşanacak.

Araç Muayenesinde Hangi Noktalar Kontrol Ediliyor?

Araç muayenesinde ilk olarak aydınlatma sistemi ayrıntılı şekilde inceleniyor. Kısa ve uzun farlar, park lambaları, sinyaller, fren lambaları, geri vites lambası, plaka aydınlatması ve sis farlarının eksiksiz çalışması gerekiyor. Çalışmayan veya standart dışı renkte yanan aydınlatmalar kusur olarak değerlendiriliyor.

Fren sistemi ise özel test cihazlarıyla kontrol ediliyor. Ön ve arka frenlerin dengeli çalışması, el freninin yeterli tutması ve sistemde herhangi bir kaçak bulunmaması büyük önem taşıyor. Fren performansındaki ciddi eksiklikler ağır kusur kapsamında değerlendirilerek aracın muayeneden kalmasına neden olabiliyor.

Lastiklerin yasal diş derinliğine sahip olması, yanaklarında balon ya da güvenliği tehlikeye sokacak deformasyon bulunmaması gerekiyor. Aynı aks üzerindeki lastiklerin uygun ölçülerde olması ve jantlarda çatlak ya da ciddi hasar bulunmaması da denetlenen kriterler arasında yer alıyor.

Elektronik Güvenlik Sistemleri Daha Yakından İnceleniyor

Modern araçlarda elektronik güvenlik donanımları artık muayenenin en önemli başlıklarından biri haline geldi. Gösterge panelinde sürekli yanan ABS, ESP, hava yastığı (Airbag) veya motor arıza lambaları ağır kusur olarak değerlendirilebiliyor. Bunun yanında direksiyon sistemi, rot başları, amortisörler, salıncaklar ve süspansiyon bağlantıları da ayrıntılı şekilde kontrol ediliyor.

Muayene sırasında ayrıca emniyet kemerlerinin çalışır durumda olması, ön camın sürücünün görüşünü engelleyecek çatlaklara sahip olmaması, aynaların sağlamlığı, sileceklerin düzgün çalışması ve cam suyu sisteminin işlevini yerine getirmesi de inceleniyor.

Motor bölümünde yağ, yakıt veya soğutma sıvısı kaçağı bulunmaması gerekirken, egzoz sistemi de sızdırmazlık ve emisyon değerleri açısından denetleniyor. Şasi ve alt takım ise lift üzerinde kontrol edilerek çatlak, aşırı paslanma veya güvenliği riske atacak deformasyonlar açısından değerlendiriliyor. Standartlara uygun olmayan APP plakalar veya okunamayan plakalar da muayenede kusur nedeni sayılıyor.

Zorunlu Ekipmanlar da Denetleniyor

Teknik kontrollerin yanı sıra araçlarda bulunması gereken zorunlu ekipmanlar da tek tek inceleniyor. İlk yardım çantası, yangın söndürücü, binek otomobiller için iki adet reflektör, aracın donanımına göre stepne veya lastik tamir kiti, kriko, bijon anahtarı ve fabrika çıkışında bulunuyorsa çekme halkasının eksiksiz olması gerekiyor. Bu ekipmanlardaki eksiklikler de muayene sonucunu etkileyebiliyor.

Araç muayene hizmetlerinde önemli değişikliklerden biri de işletme modelinde yaşanacak. Açıklanan takvime göre 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren araç muayene hizmetleri TURKA tarafından yürütülecek. Yeni sistemin 2027-2047 yılları arasında 20 yıl boyunca uygulanması planlanıyor. Yeni dönemde Türkiye genelinde 249 sabit ve 100 mobil araç muayene istasyonu hizmet verecek.